Prefinansowanie w Czystym Powietrzu miało ułatwić start inwestycji osobom bez oszczędności na pompę ciepła czy ocieplenie: część dotacji trafiała do wykonawcy jako zaliczka przed zakończeniem prac. Gdy firma nie wykonała prac albo nie rozliczyła zaliczki, obowiązek zwrotu spadał na beneficjenta, bo to on podpisał umowę o dofinansowanie. Wczorajsza decyzja rządu otwiera drogę do umorzenia tego długu – pod warunkami i dopiero po wyroku sądu. Jeśli planujesz pompę ciepła z Czystego Powietrza albo magazyn energii z PME2, ważniejszy jest drugi wniosek z tej historii: dotacja jest bezpieczna tylko wtedy, gdy nie zależy od uczciwości jednej firmy.
Dane PME2 zweryfikowane: 3 października 2026 r. Aktualny status programu, limity i wymagania PV są zebrane w głównym poradniku: dotacja na magazyn energii 2026/2027 — PME2.
Co przyjął rząd 11 sierpnia
Rada Ministrów przyjęła 11 sierpnia 2026 r. projekt ustawy przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Dochodzenie zwrotu nierozliczonego prefinansowania od beneficjentów Czystego Powietrza, którzy padli ofiarą nieuczciwych wykonawców, będzie mogło zostać zawieszone, a po prawomocnym wyroku stwierdzającym winę wykonawcy beneficjent zostanie zwolniony z obowiązku zwrotu zaliczki w odpowiednim zakresie. Skala problemu: ponad 8 000 rodzin z umowami zawartymi między lipcem 2022 r. a listopadem 2024 r. i około 285 mln zł nierozliczonych zaliczek. Projekt trafia teraz do Sejmu.
Trzy warunki zwolnienia ze zwrotu zaliczki
Ustawa nie umarza zaliczek automatycznie. Projekt przewiduje trzy kroki, które muszą nastąpić po sobie – pierwszy z nich nie zależy od funduszu, lecz od tego, czy sprawa wykonawcy trafiła do organów ścigania.
| Krok | Warunek | Skutek |
|---|---|---|
| 1 | wszczęte postępowanie karne o przestępstwo związane z umową o dofinansowanie | sprawa kwalifikuje się do procedury |
| 2 | wniosek beneficjenta do WFOŚiGW | zawieszenie dochodzenia zwrotu zaliczki |
| 3 | prawomocny wyrok stwierdzający winę wykonawcy | zwolnienie z obowiązku zwrotu w odpowiednim zakresie |
„Zawieszenie” oznacza, że do czasu wyroku fundusz nie ściąga pieniędzy, ale dług formalnie nie znika (odsetki za okres zawieszenia nadal mogą biec – to zależy od ostatecznego brzmienia przepisów). „W odpowiednim zakresie” oznacza, że zwolnienie dotyczy tej części zaliczki, która wynika z przestępstwa wykonawcy. Jeśli jesteś w tej grupie i nie zawiadomiłeś jeszcze policji lub prokuratury, to jest pierwszy ruch: ta ścieżka trójkroku wymaga wszczętego postępowania karnego jako podstawy do wniosku o zawieszenie. Projekt ustawy przewiduje jednak dodatkowo szczególną ścieżkę dostępną już po samym zawiadomieniu o podejrzeniu przestępstwa, zanim postępowanie zostanie formalnie wszczęte – patrz aktualizacja niżej.
Aktualizacja: dzień po przyjęciu projektu przez rząd do Sejmu trafił pełny druk projektu ustawy (nr 3007, 13 sierpnia 2026 r.). Pełny tekst przewiduje m.in. dodatkowe ścieżki – w tym szczególne wstrzymanie dochodzenia zwrotu już po samym zawiadomieniu o podejrzeniu przestępstwa (przed prawomocnym wyrokiem) oraz inne rozstrzygnięcia i pomoc o charakterze uznaniowym – więc opisane wyżej „trzy kroki” to uproszczenie pierwotnego komunikatu rządowego z 11 sierpnia, nie pełny obraz wszystkich ścieżek pomocy przewidzianych w projekcie. Śledzimy dalsze prace nad projektem i zaktualizujemy szczegóły, gdy ustawa przejdzie kolejne etapy.
Czyste Powietrze po 20 lipca: zaliczka, nieruchomość, stawki
Projekt dotyczy umów z lat 2022–2024, a program działa dziś na innych zasadach. Od 20 lipca 2026 r. obowiązują zmiany, które opisaliśmy w relacji o Czystym Powietrzu po 20 lipca: na wykonanie zakresu prac objętego zaliczką masz 180 dni (poprzednio 120), a po ich wykonaniu kolejne 30 dni na złożenie wniosku o płatność rozliczający zaliczkę – to dwa osobne terminy, nie jeden. Wymóg posiadania tytułu prawnego do nieruchomości co do zasady wynosi 3 lata, ale przy nabyciu w określony sposób (m.in. zakup, darowizna, dożywocie) i przy udziale co najmniej 50% skrócono go do 1 roku – dokładne warunki (w tym relacja ze zbywcą przy darowiźnie) warto sprawdzić dla swojej sytuacji, nie zakładać automatycznie roku dla każdego przypadku. Dotacja obejmuje wyłącznie urządzenia z listy ZUM (dotyczy źródeł ciepła objętych tym wymogiem w Czystym Powietrzu – nie magazynów energii, patrz niżej). Maksymalne kwoty przy kompleksowej termomodernizacji w najwyższym progu dochodowym i pełnym kwalifikowanym zakresie to do 170 100 zł z gruntową pompą ciepła i do 140 300 zł z powietrzną – kwota 98 210 zł to natomiast 70% tej drugiej sumy, właściwa dla podwyższonego (nie najwyższego) poziomu dofinansowania; rzeczywista kwota zależy od audytu, poniesionych kosztów i kwalifikacji do konkretnego poziomu wsparcia. Magazyn energii to osobna ścieżka – program Przydomowe Magazyny Energii; jak nie pomylić obu programów i ulgi podatkowej, tłumaczymy w tekście o Czystym Powietrzu, uldze i magazynach energii.
Jak zabezpieczyć się przy wyborze wykonawcy
Ponad 8 000 spraw z lat 2022–2024 ma wspólny mianownik: pieniądze wyszły z funduszu przed wykonaniem i odbiorem prac, a jedyną gwarancją była uczciwość firmy. Niezależnie od tego, czy kupujesz pompę ciepła, czy magazyn energii, sześć zabezpieczeń poniżej znacząco zmniejsza ryzyko i ułatwia dochodzenie roszczeń, jeśli coś pójdzie nie tak – nie eliminuje go całkowicie, bo dokumenty nie gwarantują wykonania prac, wypłaty dotacji ani skutecznej egzekucji, gdyby firma zniknęła.
| Zabezpieczenie | Co zrobić i przed czym to chroni |
|---|---|
| Urządzenie z listy ZUM (dotyczy Czystego Powietrza) | dla pompy ciepła czy kotła finansowanych z Czystego Powietrza sprawdź dokładny model na liście ZUM przed podpisaniem umowy – inaczej fundusz odrzuci koszt lub dostaniesz „zamiennik”; magazyn energii z PME2 ma odrębne kryteria kwalifikacji (patrz sekcja o PME2 niżej), nie listę ZUM |
| Płatność etapami | każdą transzę powiąż z zakończonym etapem, ostatnią z odbiorem i uruchomieniem – nie stracisz pieniędzy przy porzuconym montażu |
| Protokół odbioru | podpisz po sprawdzeniu działania instalacji, z numerami seryjnymi – zamyka spór o to, co faktycznie zamontowano |
| Faktura z rozbiciem pozycji lub specyfikacją | osobno urządzenie, osprzęt, montaż, uruchomienie na fakturze – albo dołączona specyfikacja do faktury obejmującej kilka urządzeń, jeśli program to dopuszcza (tak jest w PME2) – bez tego trudniej rozliczyć dotację i zauważyć zawyżone koszty |
| Weryfikacja w CEIDG/KRS | sprawdź, czy firma istnieje, kto ją reprezentuje i czy dane zgadzają się z umową – inaczej nie masz od kogo niczego egzekwować |
| Zero pełnomocnictw „in blanco” | nie podpisuj pełnomocnictwa do odbioru dotacji ani zaliczki bez kwoty i zakresu – dotacja nie wyjdzie poza Twoją kontrolę |
Przy magazynie energii dołóż dwa punkty: certyfikaty falownika i baterii, które rozkładamy w poradniku o certyfikacji falowników i baterii, oraz zgłoszenie instalacji ubezpieczycielowi według listy pytań o ubezpieczeniu domu z magazynem. Wykonawca, który kręci się przy którymkolwiek z tych punktów, sam odpowiada na pytanie, czy podpisać z nim umowę.
PME2: ta sama logika, wypłata po inwestycji
Ta lekcja jest ważna właśnie teraz: nabór w programie Przydomowe Magazyny Energii (PME2) z Funduszu Modernizacyjnego, z budżetem 1 mld zł, rozpoczyna się 20 października 2026 r. o godz. 9:00 i potrwa do 1 października 2027 r. do godz. 20:00 lub do wyczerpania środków; koszty kwalifikowane liczą się od 1 listopada 2025 r. W PME2 wypłata następuje po zakończeniu inwestycji: najpierw płacisz Ty, a fundusz zwraca część kosztów. Pieniądze funduszu nie trafiają do wykonawcy z góry, ale Twoje pieniądze i Twoja dotacja zależą od tego, czy montaż zostanie ukończony i udokumentowany tak, jak wymaga program.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Minimalna pojemność | 10 kWh |
| Wysokość dotacji | do 30% kosztów, maks. 800 zł/kWh; limit 16 000 zł (net-billing) lub 8 000 zł (net-metering) |
| Dodatki | jednorazowo do +2 000 zł, jeśli kwalifikowany falownik hybrydowy lub magazyn energii pochodzi z UE (nie za sam fakt zastosowania hybrydy), do 1 000 zł na magazyn ciepła; łącznie maks. 19 000 zł. Uwaga: 800 zł/kWh liczy się od pojemności nominalnej magazynu, nie jako procent faktury |
| Inwestycje i nabór | koszty od 1 listopada 2025 r.; nabór od 20 października 2026 r., godz. 9:00, do 1 października 2027 r., godz. 20:00, lub do wyczerpania środków |
Przed podpisaniem umowy na magazyn policz w kalkulatorze dotacji, ile PME2 realnie zwróci przy Twojej pojemności i cenie zestawu – limit 30% kosztów i 800 zł/kWh liczy się od faktury, więc faktura z osobną pozycją za magazyn i montaż oraz protokół odbioru z datą uruchomienia to dokumenty, od których zależy przelew z funduszu.
Co to oznacza dla Ciebie i na co czekać
Masz nierozliczoną zaliczkę z lat 2022–2024
Projekt dopiero trafia do Sejmu, więc dziś nie złożysz jeszcze wniosku o zawieszenie. Zawiadom organy ścigania, jeśli tego nie zrobiłeś – warunkiem procedury jest wszczęte postępowanie karne – i skompletuj umowę z wykonawcą, potwierdzenia płatności oraz korespondencję jako załączniki do wniosku do WFOŚiGW.
Planujesz pompę ciepła z Czystego Powietrza
Korzystasz z zasad po 20 lipca: 180 dni na wykonanie zakresu objętego zaliczką plus kolejne 30 dni na wniosek o płatność, oraz urządzenia wyłącznie z listy ZUM. Prefinansowanie nadal oznacza, że pieniądze funduszu trafiają do wykonawcy przed końcem prac, dlatego sześć zabezpieczeń z listy wyżej stosuj w całości, a każde pełnomocnictwo ogranicz do konkretnej kwoty i etapu.
Przygotowujesz magazyn energii pod PME2
Wybierz zestaw o pojemności co najmniej 10 kWh i ustal z wykonawcą fakturę z osobną pozycją za magazyn i montaż oraz protokół odbioru z datą uruchomienia. Parametry i harmonogram programu zebraliśmy w newsie o nowym programie dotacji na magazyny.
Na co czekać
Przed projektem głosowanie w Sejmie, Senat, podpis Prezydenta i publikacja – dopiero wtedy WFOŚiGW zaczną przyjmować wnioski o zawieszenie. Terminu wejścia w życie na dziś nie ma; zaktualizujemy ten tekst, gdy ustawa zacznie obowiązywać.
Podsumowanie: trzy rzeczy do zrobienia
Po pierwsze: jeśli jesteś wśród ponad 8 000 poszkodowanych rodzin, zadbaj o wszczęte postępowanie karne i dokumenty – to warunek wniosku do WFOŚiGW, gdy ustawa wejdzie w życie. Po drugie: przy każdej umowie z wykonawcą stosuj sześć zabezpieczeń: właściwą kwalifikację urządzenia (lista ZUM w Czystym Powietrzu, odrębne kryteria w PME2), płatność etapami, protokół odbioru, fakturę z rozbiciem pozycji lub specyfikacją, weryfikację w CEIDG/KRS, zero pełnomocnictw „in blanco”. Po trzecie: rozróżniaj programy – w Czystym Powietrzu zaliczka wychodzi z funduszu przed zakończeniem prac, w PME2 dotacja wraca do Ciebie po inwestycji, więc o kwocie decydują Twoja faktura i Twój protokół. Około 285 mln zł nierozliczonych zaliczek to koszt zaufania na słowo; przy własnej inwestycji te sześć zabezpieczeń znacząco ogranicza to ryzyko, choć go całkowicie nie eliminuje.
Dotacja na magazyn energii (PME2) — przewodnik
Nabór PME2 startuje 20.10.2026. Sprawdź kwoty, wniosek i dobór zestawu — albo policz od ręki:
- Dotacja na magazyn energii 2026 — główny przewodnik (PME2)
- Nabór PME2 startuje 20.10.2026, 9:00 — co wiemy
- Przydomowe Magazyny Energii 2026: do 19 000 zł
- Ile dostaniesz? Kwoty dla 5 / 10 / 15 / 20 kWh
- 5 zestawów z maksymalną dotacją PME2
- Wniosek PME2: 11 dokumentów (checklista)
- PME2 + ulga termomodernizacyjna: przykład 15 kWh
- Ulga termomodernizacyjna + magazyn energii
- Wszystkie dotacje i programy 2026
To opracowanie informacyjne, nie porada prawna ani podatkowa. Dane programu PME2 — stan na 4.10.2026; przed złożeniem wniosku potwierdź warunki i terminy w NFOŚiGW oraz w regulaminie programu.
Policz, ile PME2 dołoży do Twojego magazynu energii
Kwota dotacji zależy od pojemności i od tego, co znajdzie się na fakturze. Sprawdź ją przed rozmową z wykonawcą, nie po podpisaniu umowy. Kalkulator liczy według parametrów PME2 z Funduszu Modernizacyjnego.
Często zadawane pytania
Kogo obejmie ustawa dla poszkodowanych w Czystym Powietrzu?
Beneficjentów programu, którzy korzystali z prefinansowania i zostali oszukani przez nieuczciwych wykonawców. Według projektu przyjętego 11 sierpnia 2026 r. chodzi o ponad 8 000 rodzin z umowami z okresu lipiec 2022 – listopad 2024 i około 285 mln zł nierozliczonych zaliczek.
Czy zaliczka zostanie umorzona automatycznie?
Nie. Potrzebne są trzy elementy: wszczęte postępowanie karne o przestępstwo związane z umową o dofinansowanie, wniosek beneficjenta do WFOŚiGW (skutkuje zawieszeniem dochodzenia zwrotu) oraz prawomocny wyrok stwierdzający winę wykonawcy, po którym następuje zwolnienie z obowiązku zwrotu w odpowiednim zakresie.
Kiedy przepisy zaczną działać?
Rada Ministrów przyjęła projekt 11 sierpnia 2026 r. i skierowała go do Sejmu; pełny druk projektu (nr 3007) trafił do Sejmu dzień później, 13 sierpnia 2026 r. Do wejścia w życie potrzebne są prace parlamentarne, podpis Prezydenta i publikacja, więc na dziś nie ma daty, od której WFOŚiGW zaczną przyjmować wnioski. Zawiadomienie o przestępstwie i dokumenty przygotuj już teraz.
Czy w PME2 też jest prefinansowanie jak w Czystym Powietrzu?
W programie Przydomowe Magazyny Energii wypłata następuje po zakończeniu inwestycji. Dotacja wynosi do 30% kosztów, maksymalnie 800 zł za 1 kWh pojemności nominalnej i 16 000 zł przy net-billingu (8 000 zł przy net-meteringu), plus jednorazowo do 2 000 zł, jeśli kwalifikowany falownik hybrydowy lub magazyn energii pochodzi z UE, oraz do 1 000 zł na magazyn ciepła. Termin naboru jest już określony w komunikacie i regulaminie NFOŚiGW: od 20 października 2026 r., godz. 9:00, do 1 października 2027 r., godz. 20:00, lub do wyczerpania środków.
Jak sprawdzić wykonawcę przed podpisaniem umowy?
Zweryfikuj firmę w CEIDG lub KRS i porównaj dane z umową, sprawdź model urządzenia na liście ZUM, ustal płatność etapami z ostatnią transzą po odbiorze, zażądaj faktury z rozbiciem pozycji i protokołu odbioru z numerami seryjnymi. Nie podpisuj pełnomocnictw „in blanco” do odbioru dotacji ani zaliczki.
Opracowuje i sprawdza materiały o doborze magazynów energii, pojemności i pracy awaryjnej oraz o współpracy magazynu z instalacją PV.