Pod koniec lutego 2026 r. (28 lutego – 1 marca) godzinowa cena RCE ponownie spadła w południe poniżej zera – dane PSE pokazują, że ujemne kwadranse pojawiły się już wcześniej, 1 i 2 stycznia 2026, więc nie jest to pierwszy epizod roku, tylko kolejny. Dla prosumenta z PV to jeszcze nie problem – wolumen oddany w tym oknie był niski – ale wyraźny sygnał na wiosnę: wraz z rosnącą produkcją fotowoltaiki nadwyżki w południe będą warte coraz mniej, a czasem nic.
Co dokładnie się wydarzyło
W ostatni weekend lutego 2026 r. (28 lutego – 1 marca) RCE w godzinach południowych ponownie zeszła poniżej zera – według danych PSE nie był to pierwszy epizod w tym roku: ujemne kwadranse notowano już 1 i 2 stycznia 2026 (m.in. cała godzina 9:00-10:00 ze średnią -0,2675 zł/MWh). Oznacza to, że w danej godzinie w systemie było więcej energii (głównie z OZE) niż popytu, więc rynek „dopłacał” za jej odbiór, a w net-billingu energia oddana w takim oknie ma zerową lub minimalną wartość. Mechanikę godzinowej wyceny i depozytu rozkładamy w poradniku o net-billingu godzinowym RCE. A czy kolejny epizod właśnie trwa, zobaczysz na podglądzie bieżących cen RCE – godziny pod kreską widać tam od razu.
Dlaczego to zapowiedź, a nie jednorazowy wybryk
Pojedynczy weekend nie robi trendu, ale kierunek jest czytelny: im więcej fotowoltaiki w systemie, tym częściej w słoneczne, niskozapotrzebowane dni ceny w południe będą spadać do zera lub poniżej. Wiosna i lato to sezon, w którym takie godziny będą się powtarzać. Przekłada się to na przesunięcie wartości z „ile wyprodukuję” na „ile zatrzymam u siebie” – bo nadwyżka oddana w południe coraz rzadziej przynosi realny przychód.
Co realnie może zrobić prosument
Trzy ruchy ograniczają stratę. Pierwszy, najtańszy: przesunięcie zużycia (pralka, zmywarka, bojler, ładowanie auta) na słoneczne godziny, by zużyć energię u siebie zamiast oddawać ją za bezcen – jak to robić bez magazynu, pokazujemy w poradniku o zwiększaniu autokonsumpcji trikami HEMS. Drugi: magazyn, który zatrzymuje południowe nadwyżki na wieczór. Trzeci: świadome ustawienie pracy magazynu pod ceny godzinowe, opisane w materiale o ustawieniu magazynu pod autokonsumpcję i ceny godzinowe.
Ujemna cena nie oznacza straty u każdego
Ujemne ceny nie oznaczają straty dla każdego prosumenta – o skali decyduje wolumen oddany w tych konkretnych godzinach. Jeśli oddajesz w południe niewiele, efekt jest marginalny. Pojedynczy epizod to przy tym słaby powód do pośpiesznej inwestycji – sensowniej potraktować go jako zapowiedź sezonu i zacząć od prostego audytu, który opisujemy niżej.
Ile można stracić: rachunek na jawnych założeniach
Policzmy na przykładzie. Słoneczna sobota, instalacja 6 kWp, produkcja dzienna ok. 30 kWh; dom zużywa na bieżąco 8 kWh, a 22 kWh trafia do sieci – w tym 15 kWh między 11 a 15. Gdy RCE w tym oknie spada poniżej zera, dla typowego prosumenta indywidualnego ustawa zastępuje ujemną cenę zerem (z określonymi wyjątkami, które warto sprawdzić w swojej umowie) – te 15 kWh nie zasila więc depozytu, ale też go nie pomniejsza. Warto to porównać z wartością tej samej energii w „zwykłej” godzinie: przy cenie 0,35 zł/kWh to 15×0,35=5,25 zł wartości energii, co po mnożniku depozytu 1,23 daje 5,25×1,23≈6,46 zł zasilenia depozytu, którego w tej godzinie nie dostajesz. Jeden taki weekend to drobiazg. Ale jeśli podobnych dni zbierze się w sezonie kilkadziesiąt, ta utracona wartość depozytu urasta do kilkuset złotych. To jednak inna kwota niż korzyść z przesunięcia zużycia lub magazynu: autokonsumpcja daje uniknięty zakup energii po cenie zmiennej, nie odzyskuje wprost utraconego depozytu, a magazyn do tego dolicza straty ładowania/rozładowania i koszt eksploatacji – te wartości policz osobno, nie zakładaj, że są sobie równe. Podstaw własne liczby: wystarczą odczyt oddanej energii z aplikacji falownika i godzinowe stawki RCE publikowane przez PSE.
Dlaczego to dobry moment na audyt autokonsumpcji
Ten epizod ujemnych cen to wygodny pretekst, by zajrzeć w aplikację falownika lub dane licznika i sprawdzić dwie rzeczy: ile energii dom oddaje między 11 a 15, gdy ceny bywają najniższe, i jaki to udział dziennej produkcji. Przy instalacji 6-8 kWp i pustym domu w dzień bywa to nawet kilkanaście kWh dziennie. Jeśli to znaczna część produkcji, masz wymierny potencjał do poprawy – przez przesunięcie zużycia albo magazyn; jeśli niewielka, bo zużywasz prąd na bieżąco, temat jest dla Ciebie marginalny i nie ma powodu pod jego wpływem inwestować. Taki odczyt zajmuje kilkanaście minut, a zamienia abstrakcyjny news w konkretną informację o Twoim domu – chroni i przed ignorowaniem trendu, i przed przereagowaniem.
Jak zareagować na ujemne ceny
Lutowy epizod ujemnych cen RCE otwiera sezon, w którym południowe nadwyżki będą warte coraz mniej wraz z rosnącą produkcją PV. Realna strata zależy jednak od Twojego wolumenu oddawanego w tych godzinach. Zacznij więc od kwadransa z aplikacją falownika: sprawdź, ile oddajesz między 11 a 15 – ta jedna liczba mówi, czy temat w ogóle Cię dotyczy. Jeśli tak, najtańszym ruchem jest przesunięcie zużycia; magazyn rozważaj dopiero, gdy rachunek z sekcji wyżej wyjdzie na jego korzyść.
Oddajesz w południe kilkanaście kWh dziennie? Policz w kalkulatorze oszczędności EnergyDock, ile z tej energii odzyska samo przesunięcie zużycia, a ile dopiero magazyn.
Ile tracisz na południowych nadwyżkach?
Gdy RCE spada poniżej zera, energia oddana między 11 a 15 traci wartość rynkową - dla większości prosumentów indywidualnych ustawa zeruje to obciążenie, ale też zerowy jest przychód z tej godziny. Wpisz swoje dane do kalkulatora i sprawdź, ile realnie odzyska autokonsumpcja, a ile dołoży magazyn.
Często zadawane pytania
Czy ujemne RCE oznacza stratę dla każdego prosumenta?
Nie. Liczy się wolumen oddany w godzinach z ujemną ceną. Jeśli w tym oknie oddajesz niewiele energii, realny wpływ na roczny wynik jest niewielki.
Co jest pierwszą reakcją na ujemne ceny?
Najtańszą reakcją jest przesunięcie zużycia na słoneczne godziny, by zużyć energię u siebie zamiast oddawać ją za bezcen. Magazyn to kolejny krok, nie pierwszy.
Co to są ujemne ceny prądu?
To sytuacja, gdy w danej godzinie w systemie jest więcej energii (głównie z OZE) niż popytu, więc rynek „dopłaca” za jej odbiór. Liczy się więc nie sama produkcja, lecz to, ile uda się zużyć na miejscu.
Co zrobić, gdy ceny RCE są ujemne?
Zużywać energię u siebie w tych godzinach albo zatrzymać ją w magazynie zamiast oddawać do sieci. Najtańszy ruch to przesunięcie pracy urządzeń na słoneczne godziny.
Opracowuje i sprawdza materiały o taryfach, cenach energii, net-billingu i dotacjach.