Samochód elektryczny to największy pojedynczy odbiornik energii w domu i zarazem najbardziej elastyczny: nie musi ładować się teraz, musi być naładowany rano. Ta elastyczność jest warta konkretne pieniądze – przy rocznym przebiegu 15 000 km różnica między ładowaniem po pełnej stawce a ładowaniem wyłącznie w dolinie sięga ok. 1 800 zł rocznie.
Poniżej pokazujemy, skąd biorą się tanie godziny, ile faktycznie kosztuje 100 km w każdym wariancie i kiedy sterowanie ładowaniem oddać systemowi HEMS.
Skąd się bierze dolina cenowa: G12, G12w i ceny godzinowe
Taryfa dwustrefowa G12 dzieli dobę na strefę dzienną i tańszą strefę nocną, nazywaną doliną. W przykładzie z naszego huba nocna dolina trwa od 22:00 do 6:00, a energia kosztuje w niej hipotetycznie ok. 0,45 zł/kWh razem z dystrybucją – to ilustracyjne założenie, nie potwierdzona, uniwersalna stawka: u jednego ze sprzedawców sama energia w nocnej strefie G12 (przed doliczeniem dystrybucji) kosztuje już ok. 0,46 zł/kWh brutto. Dokładne godziny stref i pełny cennik (energia, dystrybucja i opłaty stałe, z VAT) zależą od sprzedawcy i operatora – znajdziesz je w umowie lub na fakturze i to od nich, nie od naszego przykładu, zaczynasz ustawianie harmonogramu.
Wariant G12w rozszerza tanie strefy o weekendy, a G13 dzieli dobę na trzy strefy. Trzecia droga to taryfa dynamiczna: cena zakupu wynika z formuły konkretnej oferty sprzedawcy (zwykle indeks giełdowy RDN plus marża, VAT i opłaty dystrybucyjne), aktualizowanej w cyklu 15-minutowym, więc dolina nie ma stałych godzin – trzeba ją znaleźć samodzielnie albo zlecić to automatyce.
Aktualne ceny godzinowe sprawdzisz w serwisie cena energii dziś – ocenisz tam, jak głęboka jest dolina w nadchodzącej dobie.
Ile kosztuje 100 km: dolina kontra pełna stawka
Auto elektryczne zużywa typowo 15-20 kWh na 100 km; do obliczeń przyjmujemy 17,5 kWh. Przy takim zużyciu różnica między źródłami energii wygląda następująco:
| Źródło energii | zł/kWh | Koszt 100 km |
|---|---|---|
| Sieć – taryfa G11 (całodobowa, z dystrybucją) | 1,15 | ok. 20 zł |
| Sieć – dolina G12/G13 | 0,45 | ok. 8 zł |
| Własne PV (amortyzacja instalacji) | 0,30 | ok. 5 zł |
Kto ładuje w domu i może wybrać godziny, korzysta podwójnie: przy przyjętych tu przykładowych stawkach dolina G12 zbija koszt kilometra ponad dwukrotnie względem stawki całodobowej, a własna fotowoltaika jeszcze mocniej – nadwyżki z dachu wychodzą 3-5 razy taniej niż energia z sieci.
Przykład roczny na jawnych, hipotetycznych założeniach: 15 000 km przebiegu i 17,5 kWh/100 km to 2 625 kWh na przejazdy. Po całodobowej stawce 1,15 zł/kWh zapłacisz za nie ok. 3 019 zł. Gdyby cała ta energia weszła do auta w dolinie po 0,45 zł/kWh, rachunek spada do ok. 1 181 zł – różnica to ok. 1 800 zł rocznie za samo przesunięcie godzin ładowania.
Twój przebieg i Twoja taryfa dadzą inny wynik niż nasz przykład – policz własny wariant w kalkulatorze oszczędności.
Harmonogram ładowania w aplikacji wallboxa
Do złapania doliny w G12 wystarczy wallbox AC ze sterowaniem z aplikacji. Ustawiasz w niej okno czasowe zgodne ze strefą z Twojej umowy, np. start 22:00 i koniec 6:00; auto podłączasz wieczorem, a ładowanie ruszy samo, gdy zacznie się tania strefa. Robisz to raz – harmonogram działa codziennie.
Moc domowych wallboxów to zwykle 11 kW (3 fazy) lub 22 kW. Nawet przy 11 kW ośmiogodzinna nocna dolina daje teoretycznie do 88 kWh, czyli więcej, niż mieści bateria typowego auta (40-80 kWh). Ogranicznikiem bywa ładowarka pokładowa samochodu, która nie zawsze przyjmuje pełną moc AC – jej parametr sprawdzisz w danych technicznych auta, a dopiero potem dobierzesz moc wallboxa.
Modele z trybem solarnym potrafią dodatkowo kierować do auta nadwyżki z fotowoltaiki w ciągu dnia. Domowy wallbox AC z montażem to ok. 2-6 tys. zł – konkretne modele 11-22 kW porównasz w naszym katalogu ładowarek EV.
Taryfa dynamiczna i RCE: ładowanie po cenach giełdowych
Taryfa dynamiczna rozlicza zakup energii po formule konkretnej oferty sprzedawcy – zwykle indeks giełdowy (RDN) plus marża, VAT i opłaty dystrybucyjne, aktualizowanej w cyklu 15-minutowym (nie ściśle godzinowym) – więc doliny bywają głębsze niż w G12, ale nie mają stałego rozkładu: najtańsze okresy jednego dnia wypadną w nocy, innego w słoneczne południe. Zanim zmienisz umowę, przelicz swój pełny profil zużycia na cenniku konkretnej oferty (nie tylko na samym wskaźniku giełdowym), sprawdź, czy masz licznik zdalnego odczytu (LZO) – większość ofert taryfy dynamicznej go wymaga – oraz ryzyko droższych okresów. Jeśli jesteś też prosumentem, osobno sprawdź limit zwrotu nadpłaty z depozytu (20% albo 30% wartości energii, zależnie od rozliczenia) – to inny mechanizm niż LZO. Prosumentów dotyczy osobne pojęcie: RCE, czyli rynkowa cena energii, którą wycenia się eksport nadwyżek do sieci w net-billingu – to inny wskaźnik niż cena Twojego zakupu, choć część prosumentów wciąż rozlicza się po miesięcznym RCEm, nie 15-minutowym RCE. Gdy RCE jest wysokie, bardziej opłaca się sprzedać energię z dachu; gdy niskie – zużyć ją u siebie, na przykład ładując auto.
Sztywny harmonogram 22:00-6:00 w taryfie dynamicznej przestaje wystarczać. Dobrym nawykiem jest wieczorne zerknięcie na jutrzejsze ceny godzinowe i przestawienie okna ładowania tam, gdzie cena jest najniższa. W taryfach ze zmienną ceną szczyt zwykle przypada wieczorem – w hubowym przykładzie w godzinach 17-21 – więc w G12/G12w/dynamicznej tych godzin unikaj. To nie dotyczy G11 (jedna stawka przez całą dobę, więc pora dnia nie zmienia ceny) ani zawsze samych tanich weekendów G12w – sprawdź, co faktycznie obowiązuje w Twojej konkretnej taryfie.
Rola HEMS: automat zamiast budzika
Ręczne śledzenie cen działa, dopóki Ci się chce. HEMS, czyli domowy system zarządzania energią, robi to bez Ciebie: zna ceny godzinowe i Twoje priorytety, więc sam decyduje, kiedy ładować auto, kiedy magazyn, a kiedy sprzedać nadwyżkę z dachu. Przy taryfie dynamicznej to naturalny wybór, bo dolina codziennie zmienia położenie.
Skalę CAŁEGO efektu pokrycia ładowania własną fotowoltaiką (nie samego HEMS) pokazuje przykład z naszego huba: przy przebiegu 15 000 km rocznie i pokryciu 70% ładowania energią z własnego PV roczny koszt przejazdów spada z ok. 3 019 zł do ok. 1 457 zł, czyli o ok. 1 562 zł. Ile z tej kwoty przypisać samej automatyce, a nie fotowoltaice, zależy od tego, ile z tych 70% i tak trafiłoby do auta bez HEMS (np. przy ładowaniu w dzień, gdy świeci słońce) – realny wkład automatyki to różnica między tym samym domem z HEMS i bez niego, po odjęciu kosztu samego systemu. Jak taki system działa i z czym się integruje, opisujemy w przewodniku po HEMS i EMS.
Krok dalej: V2H, czyli auto oddaje energię w szczycie
Tania noc to dopiero połowa korzyści: skoro energię kupujesz w dolinie, w drogim wieczornym szczycie możesz w ogóle nie pobierać jej z sieci. Umożliwia to V2H (vehicle-to-home) – auto podłączone do dwukierunkowej ładowarki DC oddaje energię do instalacji domowej i pracuje jak magazyn o pojemności 40-80 kWh, kilka razy większej niż typowy magazyn domowy.
Potrzebujesz do tego samochodu ze wsparciem V2H/V2G (listę zgodnych modeli i wersji oprogramowania potwierdzaj przed zakupem, bo szybko się zmienia i bywa niepotwierdzona lub testowa u części producentów) oraz dwukierunkowej ładowarki DC o mocy zwykle 10-25 kW, a do pełnego backupu domu – także kontrolera platformy i odpowiedniego układu separacji/bramki, nie samej ładowarki. Koszt całej instalacji zaczyna się orientacyjnie od ok. 10 tys. zł z montażem. Przykładem samej ładowarki jest Sigen EV DC 25 kW – 13 080 zł to cena sprzętu ładowarki, nie kompletnej instalacji V2H (do tego dochodzi kontroler platformy i montaż); urządzenie natywnie współpracuje z magazynami SigenStor.
Jak podjąć tę decyzję
Masz taryfę G12 lub G12w i ładujesz w domu? Ustaw harmonogram w aplikacji wallboxa jeszcze dziś – to zero dodatkowych kosztów, a rzeczywistą różnicę policzysz z własnych stawek z umowy (w naszym przykładzie: ok. 8 zł zamiast ok. 20 zł za każde 100 km). Rozważasz taryfę dynamiczną? Najpierw przelicz swój pełny profil zużycia na cenniku konkretnej oferty (nie tylko na wskaźniku giełdowym) i sprawdź, czy realne doliny zakupu są głębsze niż Twoja obecna strefa nocna; jeśli tak, sięgnij po HEMS, żeby nie pilnować tego ręcznie.
A jeśli masz fotowoltaikę albo ją planujesz, potraktuj ładowanie auta jako element większego układu: PV, magazyn, wallbox i docelowo V2H. Jak spiąć te elementy w jeden system i ile realnie na tym zyskasz, pokazujemy krok po kroku w przewodniku Dom i samochód elektryczny.
Dolina taryfy to 8 zł za 100 km
Przewodnik dom i auto EV zbiera taryfy, harmonogramy wallboxa i ceny godzinowe w jednym miejscu.
Często zadawane pytania
Ile kosztuje przejechanie 100 km przy ładowaniu w dolinie G12?
Rzędu 8 zł przy przykładowej, hipotetycznej cenie 0,45 zł/kWh (sprawdź własną umowę – realna stawka strefy nocnej bywa wyższa) i zużyciu 17,5 kWh/100 km mierzonym przy liczniku. Dla porównania przykładowa całodobowa stawka G11 z dystrybucją (1,15 zł/kWh) daje ok. 20 zł, a ładowanie nadwyżkami z własnej fotowoltaiki – ok. 5 zł za 100 km.
Czy do ładowania w dolinie potrzebuję systemu HEMS?
Nie. W taryfie G12/G12w wystarczy harmonogram ustawiony raz w aplikacji wallboxa, bo godziny doliny są stałe. HEMS staje się przydatny przy taryfie dynamicznej, w której najtańsze godziny zmieniają się codziennie, oraz gdy chcesz zgrać ładowanie auta z fotowoltaiką i magazynem energii.
Czy auto może zasilać dom w szczycie cenowym?
Tak, jeśli auto ma potwierdzone wsparcie V2H/V2G (sprawdź konkretny model i wersję oprogramowania) i masz kompletną instalację: dwukierunkową ładowarkę DC, kontroler platformy i układ separacji/bramkę do backupu – koszt całości zaczyna się orientacyjnie od ok. 10 tys. zł z montażem, nie tylko samej ładowarki. Bateria auta o pojemności 60 kWh mogłaby teoretycznie utrzymać najważniejsze odbiorniki domu przez kilka dni – zależnie od realnego zużycia, dostępnego SOC i sprawności przetwarzania – więc przy poprawnie skonfigurowanej instalacji wieczorny szczyt można przejść bez poboru energii z sieci.
Opracowuje i sprawdza materiały o taryfach, cenach energii, net-billingu i dotacjach.